Hoe kan een regio de stap zetten naar regeneratief toerisme? Het verhaal achter onze samenwerking met Westtoer

Toerisme verandert. De klassieke focus op bezoekersaantallen alleen volstaat niet meer in een wereld waar natuur, leefbaarheid en klimaat onder druk staan. Steeds meer regio’s willen niet alleen negatieve impact beperken, maar ook een positieve bijdrage leveren aan natuur, cultuur en lokale gemeenschappen.

Dat is precies waar Westtoer, voor kiest: een toekomst waarin toerisme regeneratief wordt. Een aanpak waarbij bestemmingen sterker worden door toerisme — in plaats van erdoor uitgeput te raken.

Om die ambitie waar te maken, startte Westtoer een samenwerking met Route 2030: een traject dat inzichten, strategie, coaching en concrete handvatten samenbracht.

Waarom regeneratief toerisme? Een nieuw toeristisch kompas

Duurzaam toerisme probeert schade te beperken. Regeneratief toerisme gaat verder: het herstelt, versterkt en laat plekken beter achter dan we ze vonden.

Voor Westtoer sluit dat naadloos aan de ‘Reizen naar Morgen’-visie, waarin toerisme wordt gezien als een kracht voor:

• natuurherstel

• sterke lokale gemeenschappen

• betekenisvolle bezoekerservaringen

• duurzame economische meerwaarde

  
  

Westtoer kiest resoluut voor toerisme dat ecologisch, economisch én sociaal versterkend werkt. Maar om regeneratief toerisme strategisch te verankeren, was er nood aan een gedeelde koers. En die werd samen met Route 2030 ontwikkeld.

Van ambitie naar strategie: een gedeeld actiekompas

In 2024 startten Westtoer en Route 2030 een traject om regeneratief toerisme te vertalen naar een duidelijk, strategisch en wendbaar actiekompas.

We werkten samen op drie niveaus:

1. Strategische verankering

We ontwikkelden een duurzaamheidsstrategie die aansluit bij de bestaande strategische routes van Westtoer: natuur, cultuur, ondernemers, bezoekers en leefbaarheid. De kern: welke toeristische keuzes dragen écht bij aan een florerende regio?

2. Het ImpACT-traject

Het ImpACT traject — het eerste Vlaamse begeleidingstraject voor toeristische ondernemers rond duurzaamheid — helpt ondernemers om hun ecologische voetafdruk te verkleinen en tegelijkertijd de beleving van hun gasten te verbeteren.

Het ImpACT-traject start met een nulmeting waarbij een coach de huidige duurzaamheidspositie van een onderneming analyseert. Via een helder dashboard krijgen ondernemers meteen zicht op hun sterktes en groeikansen. In een volgende stap worden deze inzichten samen geïnterpreteerd: wat vindt de ondernemer zelf belangrijk, wat verwachten gasten of partners en welke prioriteiten schuift de wetenschap naar voren?

Op basis daarvan werken we een concreet ImpACT-plan uit: een overzichtelijk stappenplan met acties die haalbaar zijn, zodat duidelijk wordt waar te beginnen en hoe vooruitgang kan worden opgevolgd. In een laatste fase verfijnen coach en ondernemer samen deze roadmap, zodat de toekomstvisie scherp staat en duurzaamheid structureel kan groeien binnen de organisatie.

Het traject wordt versterkt met teamopleidingen, netwerkmomenten en inspiratietrips die ondernemers verbinden, inspireren en helpen om elkaar vooruit te trekken.

3. Blijven leren en bijschaven

Hoewel het ImpACT-traject sterk werd onthaald als concept, merkten we in de praktijk dat niet alle toeristische ondernemers klaar waren voor een intensief duurzaamheidsprogramma. De noden bleken divers en veranderden onderweg, waardoor het traject niet altijd lineair verliep.

 Het programma wordt daarom stap voor stap bijgeschaafd — op basis van feedback, realiteit en wat ondernemers op dat moment écht nodig hebben. We zijn er nog niet, maar precies dat maakt dit traject waardevol: door te blijven luisteren, blijven leren en blijven sleutelen zorgen we ervoor dat het traject steeds beter afgestemd raakt op de sector en haar veranderende context.

Wat dit traject opleverde

Aan het einde van het traject beschikten Westtoer en haar partners over een actiekompas dat richting geeft voor de komende jaren. Het wordt vandaag gebruikt als:

• toetssteen voor beleidskeuzes

• leidraad voor samenwerking met ondernemers en lokale partners

• basis voor trainings- en verandertrajecten

• fundament voor toekomstige projecten richting natuur, cultuur en gemeenschappen

Maar minstens even belangrijk: het traject creëerde een gedeeld taalgebruik, inzicht en enthousiasme rond regeneratief toerisme.

Zoals Evy Van Schoorisse, Manager Duurzaam Toerisme bij Westtoer, het verwoordt:

Regeneratief toerisme vraagt om visie, structuur en samenwerking

Westtoer toont hoe regio’s kunnen evolueren richting toerisme dat:

• natuur en erfgoed versterkt

• lokale ondernemers meeneemt

• bezoekers bewust maakt

• en gemeenschappen centraal zet

Route 2030 hielp bij het creëren van richting, structuur en methodieken — maar de kracht zit bij de vele partners, ondernemers en medewerkers die regeneratief toerisme stap voor stap concreet maken.

👉 Wil jouw regio, organisatie of netwerk ook toewerken naar regeneratief toerisme of duurzame strategie?

Route 2030 begeleidt van visie tot actiekompas en implementatie. Plan een verkennend gesprek.